نگاهی به مجموعه کتاب‌های حضرت امام خمینی(ره)ِ

2-  شرح حدیث رأس الجالوت

شرح امام خمینی (س) بر حدیث رأس الجالوت ( احتجاجات حضرت امام رضا (ع) با اصحاب ادیان مختلفه و از آنجمله رأس الجالوت از علمای یهود ) که به سال 1348 هجری قمری تألیف گردیده است

این حدیث در توحید و نیز عیون اخبارالرضا شیخ صدوق و احتجاج طبرسى و جلد دهم بحارالانوار و جلد دوم مسندالرضا نقل شده است

3-  حاشیه امام بر شرح حدیث رأس الجالوت

علاوه بر شرح مستقل امام بر حدیث مزبور ، آن حضرت تعلیقه ای نیز بر شرح مرحوم قاضى سعید محمدبن محمد مفید قمى از دانشمندان و عرفاى قرن یازدهم،  بر حدیث رأس الجالوت نیز نوشته اند

4-  التعلیقه علی الفوائد الرضویه

 این کتاب تعلیقه امام خمینی ( س) است بر شرح فلسفی ، عرفانی حدیث ( رأس الجالوت ) از قاضی سعید قمی است. 

5-  شرح حدیث جنود عقل و جهل

کتاب شریف " شرح حدیث جنود عقل و جهل " کتابی عرفانی - اخلاقی مشتمل بر مباحث ارزشمند عرفان نظری - فلسفه اسلامی- اخلاق ، شرح احادیث ، انسان شناسی ، تفسیر همراه با نصایح اخلاقی می باشد .

 6-  مصباح الهدایه الی الخلافه و الولایه

 این کتاب یکی از درخشانترین آثار عرفان اسلامی در دوره متاخر است که به قلم حضرت امام خمینی (س) به زبان عربی به رشته تحریردر آمده است . آغاز کلام این رساله ، در بیان مرام حدیث معروف و مشهور منسوب به حضرت ختمی مرتبت خطاب به ذات مقدس لایزالی است که عرض می کند :« نشناختم تو را آنچنان که حق شناختن است ، و نپرستیدیم تو را آنچنان که حق پرستیدن است». این رساله با مقدمه بسیار مفصل و جامع استاد سید جلال آشتیانی ، به چاپ رسیده است .

 7-  تعلیقات علی شرح فصوص الحکم و مصباح الانس

 کتاب فصوص الحکم تألیف شیخ اکبر محی الدین عربی از عرفای نامدار جهان اسلام است که شروح زیادی بر آن نوشته شده که شرح قیصری از بهترین شرحها شناخته شده است . امام خمینی (س) در سال 1355 هجری قمری تعلیقه خود را به زبان عربی بر شرح فصوص الحکم (قیصری ) به اتمام رسانیده است که خود گویای تسلط نویسنده بر آراء اساطین عرفان ، نظیر شیخ اکبر ، قونوی ، ملاعبد الرزاق کاشانی ، فرغانی ، عراقی و قیصری است . کتاب « مصباح الانس بین المعقول و المشهود » شرحی است از محمدبن حمزه بن محمد فناری بر کتاب « مفتاح الغیب » اثر ابو المعالی محمد بن اسحاق قونوی از شاگردان ممتاز محی الدین عربی است که در عرفان نظری نوشته شده است . امام خمینی (س) آراء و نقد خود را به صورت حاشیه بر بیش از یک سوم کتاب مذکور در سال 1355 هجری قمری نوشته اند . دو حاشیه فوق الذکر ( بر شرح فصوص و مصباح الانس ) تحت نام تعلیقات علی شرح فصوص الحکم و مصباح الانس به چاپ رسیده است .

 8-  شرح چهل حدیث (اربعین حدیث )

 این کتاب یکی از آثار گرانبهای اخلاقی و عرفانی امام خمینی (س) است که در سال 1358 هجری قمری به زبان فارسی نوشته شده است . در این اثر چهل حدیث از روایات پیشوایان دین از کتاب شریف کافی ( 34 حدیث اول غیر از حدیث 11 در مسائل اخلاقی و 6 حدیث آخر در مسائل اعتقادی ) به وجهی مبسوط و با بیانی شیوا و اثرگذار شرح شده اند . 

9- سر الصلوه

 این کتاب ، به زبان فارسی و در بیان اسرار معنوی نماز نگاشته شده است . نگارش سرالصلوه در 21 ربیع الثانی1358 ه.ق مطابق با 19 خرداد 1318 ه.ش به انجام رسیده است . چاپ جدید این کتاب مشتمل بر مقدمه آیت الله جوادی آملی ، وصیتنامه ای اخلاقی از امام خمینی (س) خطاب به فرزندشان مرحوم حجت الاسلام والمسلمین حاج سید احمد خمینی ، متن اصلی کتاب سرالصلوه ، فهرستهای راهنما و تصویر کامل دستخط نسخه اصل کتاب  است.

 10- آداب نماز (آداب الصلوه)

کتاب آداب نماز ( آداب الصلوه) که نگارش آن در تاریخ شنبه دوم ربیع الثانی 1361 ه.ق ( 30 فروردین 1321 ه. ش ) به پایان رسیده است ، بیان تفصیلی آداب قلبی و اسرار معنوی نماز است . کتاب آداب نماز (آداب الصلوه) دارای یک مقدمه و سه مقاله است که هر مقاله به چند فصل تقسیم شده است .

 11- رساله لقاءالله

 رساله ای فارسی و موجز از امام خمینی (س) در مسائل عرفانی که همراه با رساله لقاءالله آیه الله حاج میرزا جواد ملکی تبریزی به چاپ رسیده است .

 12- حاشیه بر اسفار

حضرت امام سالها در قم کتاب گرانقدر « اسفار اربعه » تألیف فیلسوف شهیر صدر المتألهین را تدریس کرده اند و بر مباحثی از آن حاشیه نوشته اند امید است آراء فلسفی حضرت امام نیزجهت بهره برداری جامعه اسلامی تنظیم و منتشر شود.

 13- کشف الاسرار

کتاب فوق که اثری است سیاسی ، عقیدتی و اجتماعی درسال 1323 هجری شمسی یعنی دو سال پس از عزل رضاخان از سلطنت نوشته شده است . در این اثر امام به شبهات و تبلیغات ضد دینی و ضد روحانی جزوه « اسرار هزار ساله » یک وهابی گرا پاسخ گفته و به استناد حقایق تاریخی و ضمن طرح و نقد آراء فلاسفه یونان قدیم ، فلاسفه اسلام و فلاسفه معاصر غرب ، بر حقانیت تشیع و نقش سازنده روحانیت اسلام تأکید ورزیده است . در همین کتاب اندیشه حکومت اسلامی و ولایت فقیه در عصر غیبت مطرح شده است و به تفصیل سیاستهای ضد ملی و لائیک رضاخان و همفکران او در ممالک اسلامی ( در آن زمان ) افشا شده اند .

 14- انوار الهدایه فی التعلیقه علی الکفایه 2 جلد

 این اثر گرانسنگ ، حاشیه ای است مبسوط از آثار قلمی حضرت امام خمینی (س) که به خط مبارک ایشان بر مباحث عقلیه کتاب (کفایه الاصول ) محقق بزرگ ، آیت الله آخوند خراسانی تحریر شده است . کتاب (انوار الهدایه) به عنوان یک اثر اصولی نفیس به همراه استخراجها و زندگینامه کوتاه رجال ذکر شده در آن ، و نیز شرح اصطلاحات و فهرستهای گوناگون ، با روشی تحقیقی و علمی ، در دو جلد به زیور طبع آراسته شده است.

 15- بدایع الدرر فی قاعده نفی الضرر

رساله ای تحقیقی ، اجتهادی به زبان عربی در بحث « قاعده لاضرر » که از قواعد مهم فقهی است . امام این رساله را در جمادی الاولی سال 1368 هجری قمری تألیف نموده است . این رساله به همراه تعدادی دیگر از رساله های اصولی امام در مجموعه ای تحت عنوان « الرسائل » در سال 1385 هجری قمری در قم به چاپ رسیده است.

 16- الرسائل العشره

 این کتاب شامل ده رساله عملی به زبان عربی است این رساله ها عبارتند از : تقیه ، فروع علم اجمالی ، قاعده من ملک ، تداخل الاسباب ، قیاس العلل التشریعیه بالتکوینیه ، موضوع علم اصول ، الفجر فی اللیالی المقمره، العقود و الایقاعات ، الشرط المخالف الکتاب ، قاعده علی الید .

 17- رساله الاستصحاب

مبحث استصحاب یکی از مباحث عمده علم اصول فقه بشمار می رود ، حضرت امام در دوره درس اصول خود به این بحث نیز پرداخته اند و این کتاب حاصل دروس ایشان است که به رشته تحریر درآمده است.

18- رساله فی التعادل و التراجیح

حضرت امام این رساله را در سال 1370 قمری تألیف نموده است . تعادل و تراجیح از مباحث تکمیلی علم اصول فقه است که در آن معیارهای انتخاب دلیل در مقام تعارض ادله بحث میشود .

19- رساله الاجتهاد و التقلید

 این بحث هم در کتب اصول و هم در فقه مورد توجه است . کتاب حاضر که حاصل دو بار تدریس حضرت امام است از دید اصولی به این بحث پرداخته است . نظریه شوؤن و وظایف فقیه و قضاوت غیر مجتهدین از مباحث مهم این کتاب است .

 20-مناهج الوصول الی علم الاصول، 2 جلدی

 کتاب حاضر اولین مباحث علم اصول است که توسط حضرت امام تالیف شده و برای نخستین بار به همراه توضیحات ، پاورقیها و فهرست آیات ، روایات ، اعلام ، اماکن و... به چاپ رسیده است . حضرت امام مباحث را در یک مقدمه ، به چهارده امر تقسیم نموده و پنج مقصد بیان کرده اند که آخرین مقصد مبحث « مطلق و مقید » است.

21- رساله فی الطلب و الاراده

 اثری است اصولی ، فلسفی و عرفانی از امام خمینی (س) که به سال 1371 هجری قمری در همدان به زبان عربی نوشته شده است .

این رساله با ترجمه فارسی آن در 160 صفحه توسط مرکز انتشارات علمی و فرهنگی تهران در سال 1362 به چاپ رسیده است . و متن عربی آن توسط موسسه در سال 1379 چاپ گردیده است .

 22-رساله فی التقیه

رساله ای فقهی و اجتهادی از امام خمینی (س) در مبحث « تقیه » که به سال 1372 هجری قمری به زبان عربی نوشته شده و در آن ثابت شده است که فلسفه وجوب تقیه برای حفظ دین است نه محو دین . این رساله در سال 1385 هجری قمری در قم در مجموعه « الرسائل » به چاپ رسیده است . 

23 - رساله فی قاعده من ملک

رساله ای است اجتهادی از امام خمینی (س) در قاعده فقهی موسوم « قاعده من ملک » که نویسنده کتاب آثار الحجه ( منتشر شده در سال 1373 هجری قمری ) از آن یاد کرده است .

 24 - رساله فی تعیین الفجر فی اللیالی المقمره

رساله ای است فقهی و استدلالی در بیان چگونگی تعیین طلوع فجر در « لیالی مقمره » که تحت همین نام در سال 1367 هجری شمسی در قم به چاپ رسیده است.

 25 -  کتاب الطهاره - 4 جلد

اثری است مشتمل بر مباحث مربوط به « طهاره » از ابواب فقه که به شیوه استدلالی و اجتهادی در چهار مجلد در فاصله سالهای 1373 تا 1377 هجری قمری به قلم امام خمینی(س) به زبان عربی تألیف گردیده و دو جلد آن در سال 1367 هجری قمری در قم و دو جلد دیگر در سال 1389 ه. ق در نجف اشرف - جمعاً در 1202 صفحه - به چاپ رسیده است .

  26- تعلیقه علی العروه الوثقی

 حاشیه امام خمینی (س) است بر تمام مسائل کتاب « عروه الوثقی » اثر مشهور آیه الله العظمی سید محمد کاظم طباطبائی یزدی . این حاشیه که در سال 1375 ه . ق تألیف گردیده شامل فتاوای فقهی امام خمینی (س) در ابواب مختلف فقه می باشد که هم به صورت مستقل و هم به ضمیمه عروه الوثقی مکرراً به چاپ رسیده است .

 27 - المکاسب المحرمه، 2 جلد

 حضرت امام خمینی (س) در طول سالیان درس فقه و اصول خود ، بسیاری از مباحث فقهی و اصولی را در جمع فضلا و محققین تدریس و طبق برنامه منظمی که داشتند ، مطالب هر درس را پس از تدریس بلافاصله به رشته تحریر در می آورند ، کتاب مکاسب محرمه یکی از این مباحث است که قبلا با توضیحات آیه الله مجتبی تهرانی به چاپ رسیده بود و اخیراً پس از مقابله با نسخه خطی ، به همراه پاورقی و توضیحات مفصل و فهرست آیات و روایات و... در دو جلد با چاپ نفیس توسط موسسه تنظیم و نشر آثار امام به زیور طبع آراسته گردیده است .

 28 - تعلیقه علی وسیله النجاه

حاشیه ای است از امام خمینی (س) حاوی فتاوای فقهی ایشان که به صورت حاشیه بر کتاب وسیله النجاه ( رساله عملیه ) آیه الله العظمی سید ابوالحسن اصفهانی نوشته شده است . این اثر که نگارش آن در سال 1372 ق به پایان رسیده است اساس کتاب تحریرالوسیله امام خمینی (س) را تشکیل می دهد .

29 - رساله نجاه العباد

 این رساله اولین رساله عملیه فارسی امام خمینی (س) است که در دوران مرجعیت ایشان جمع آوری شده است این کتاب بیشتر موارد ترجمه کتاب وسیله النجاه‌مرحوم حاج سید ابوالحسن اصفهانی و در برخی موارد برگرفته از کتاب عروه الوثقی آیه الله سید کاظم طباطبائی یزدی است .

 30 - حاشیه بر رساله ارث

حاشیه بر رساله ارث مرحوم خراسانی از اولین نوشته های فقهی فارسی حضرت امام خمینی (س) می باشد که حدود سال 1372 (ه.ق) به رشته تحریر در آمده است . شاید علت حاشیه کردن این رساله از سوی ایشان ناتمام بودن مبحث ارث در کتاب وسیله النجاه مرحوم آیه الله العظمی حاج سید ابوالحسن اصفهانی بوده باشد . زیرا اولین نسخه از این حاشیه به خط حضرت امام در انتهای نسخه خطی حاشیه بر وسیله النجاه و در ادامه آن به تحریر در آمده است.

  31 - تقریرات درس اصول آیه الله العظمی بروجردی

حضرت امام در این اثر دروس اصول آیه الله بروجردی (ره) را به قلم خویش و به زبان عربی تقریر نموده است . تحقیق و چاپ این اثر برای نخستین بار از سوی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)در دست انجام است .

 32 - تحریر الوسیله 2 جلد

کتاب فقهی ، فتوایی و عملی است که امام خمینی (س) آن را به عنوان حاشیه بر وسیله النجاه مرحوم حاج ابوالحسن اصفهانی به زبان عربی آن را در دوران تبعید در ترکیه نوشته اند . این کتاب برای نخستین بار در دو مجلد - 1309 صفحه - در نجف اشرف به چاپ رسید و از آن پس در نجف ، بیروت و ایران بارها تجدید چاپ شده است .

 33- ترجمه تحریر الوسیله 4 جلد

کتاب تحریر الوسیله حضرت امام (س) تاکنون چند ترجمه از آن منتشر شده است . کتاب حاضر توسط حجه الاسلام سید محمد باقر موسوی همدانی مترجم تفسیر المیزان ترجمه شده است .

 34 - ترجمه تحریر الوسیله 4 جلد

 یکی از ترجمه های کتاب تحریر الوسیله امام خمینی (س) که به پیشنهاد جامعه مدرسین حوزه علمیه قم توسط حجج الاسلام قاضی زاده و اسلامی در 4 مجلد به چاپ رسیده است .

 35 -  کتاب البیع - 5 جلد

 اثری است گرانبها از امام خمینی (س) ( در فقه استدلالی در ابواب مختلف مربوط به بیع و تجارت ، که در فاصله سالهای 1380 تا 1396 هجری قمری عمدتاً در نجف اشرف نوشته شده است و نخستین چاپ آن نیز در نجف انجام یافته است ( 5 جلد ، جمعاً 2371 صفحه )

 36 -  حکومت اسلامی یا ولایت فقیه

کتاب« ولایت فقیه» مجموعه سیزده جلسه تدریس است که حضرت امام خمینی (س) در فاصله سیزدهم ذیعقده 1389 ه.ق تا دوم ذیحجه الحرام 1389 ه.ق مطابق با اول بهمن ماه تا بیستم بهمن ماه 1348 ه.ش در ایام اقامت در نجف اشرف ایراد فرموده اند . این سخنرانیها در همان ایام به صورتهای مختلف ، گاهی کامل و گاه به صورت یک یا چند درس تکثیر و منتشر شده است . فهرست آیات ، روایات ، اعلام کتابها ، اصطلاحات فقهی و حقوقی نیز به کتاب اضافه شده است.

 37 - کتاب الخلل فی الصلوه

 اثری است حاوی آراء اجتهادی و استدلالی امام خمینی (س) به زبان عربی در مبحث مربوط به احکام فقهی خلل نماز ، که در آخرین سالهای اقامت امام در نجف اشرف نوشته شده است .

 38 - جهاد اکبر یا مبارزه با نفس 

متن پیاده شده درسهای امام خمینی (س)در باره اهمیت و لزوم تهذیب نفس می باشد که در نجف اشرف ایراد شده است . این رساله که در عین اختصار نکات اخلاقی و تربیتی و سیاسی فراوانی را مشتمل است قبلاً به صورت ضمیمه کتاب ولایت فقیه بارها چاپ شده است . چاپ جدید این کتاب همراه با مقدمه و توضیحات از سوی موسسه منتشر گردیده است .

 39 - رساله توضیح المسائل 

در سالهای اخیر به دلیل مراجعات متعدد از سوی مقلدین و کمبود رساله عملیه ، موسسه تنظیم و نشرآثار امام خمینی (س) که متولی انتشار آثار امام می باشد به ناشران مختلف اجازه چاپ و انتشار این اثر مهم را داده است . اکنون با توجه به اینکه در رساله « توضیح المسائل » تصحیح شده نیز اغلاط چاپی مختلفی مشاهده می شود و این اغلاط در چاپ های ناشرین دیگر رو به فزونی دارد ، این موسسه بر آن شد تا ضمن بررسی رساله های موجود ، متن صحیحی را در اختیار علاقمندان قرار دهد .

 40 - مناسک حج، احکام مطابق با فتاوای حضرت امام خمینی(ره)

 این اثر ، حاوی فتاوی امام خمینی (س) درباره اعمال و مناسک حج است ، به ضمیمه ترجمه مسائل حج از تحریر الوسیله و 550 استفتا پیرامون اعمال حج که در دو باب با عناوین (اعمال عمره تمتع) و (اعمال حج تمتع) بوده و هر باب به هفت فصل تقسیم شده است .

 41 - تفسیر سوره حمد

تفسیر امام بر فاتحه الکتاب مشحون از نکات دقیق لطایف عرفانی است که این اثر را در جایگاهی برتر و بالاتر از دیگر آثار قرار می دهد . این اثر در چهار بخش با عناوین ، تفسیر سوره حمد از کتاب (سر الصلوه ) تفسیر حمد از کتاب ( اداب الصلوه) دروس تفسیر سوره حمد و اشارات تفسیری درباره سوره حمد از سایر آثار امام (س) ، تنظیم و در اختیار علاقمندان قرار گرفته است .

  42 - استفتائات 3 جلد

مجموعه ای از فتاوای امام خمینی در پاسخ به سئوالات شرعی مردم در ابواب مختلف فقه و بخصوص در مسائل مستحدثه است که تاکنون سه مجلد آن از سوی انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به چاپ رسیده است .

 43 - دیوان شعر امام

دیوان امام ، مجموعه ای از غزلیات ، رباعیات ، قصاید ، مسمطها و دو بیتیهای عرفانی به جا مانده از سروده های قدیم و اخیر حضرت امام خمینی (س) است . در مقدمه دیوان آمده است : (حضرت امام هرگز سر شعر و شاعری نداشت و خود را به این پیشه سرگرم نساخته بود . بلکه ، شرح درد مهجوری را در قالب الفاظ و کلمات موزون بیان نموده است).

 44 - سبوی عشق

سبوی عشق ، نخستین اثر منظوم از حضرت امام که به زیور طبع آراسته شده است . مرحوم حجت الاسلام والمسلمین حاج سید احمد خمینی در یادداشتی در آغاز این دفتر آورده است : اماما ، اکنون که در غم هجرانت می سوزم ، غزلهایی از مجموعه اشعارات را که به اصرار همسرم ، فاطمه طباطبایی در سالهای اخیر سروده ای ، به شیفتگان زلال کوثر هدایت و عرفانت تقدیم می نمایم

 45 - ره عشق

صحیفه ای است اخلاقی و تربیتی از امام خمینی (س)خطاب به خانم فاطمه طباطبایی ، همسر مرحوم حاج احمد آقا با مفاهیمی بلند و معنوی ، با این امید که رهروان راه پاک آن پیر روشن ضمیر را بهره کافی نصیب گردد. در این اثر ، متن نامه حضرت امام ، خوشنویسی شده و تصویر دستخط مبارک نیز زینت بخش آن است . در پایان کتاب فهرست توضیحات و تعبیرات و اصطلاحات آورده شده است.

  46 - باده عشق

باده عشق ، حاوی بخشی از غزلیات و رباعیات حضرت امام خمینی (س) و نامه ای عرفانی از آن بزرگوار به خانم فاطمه طباطبائی ( همسر گرامی مرحوم حجت الاسلام و المسلمین حاج سید احمد خمینی ) است . در این کتاب امام خمینی (س) توصیه های بسیار مفیدی در جهت کسب علم ، تهذیب نفس و اخلاص در عمل بیان فرموده اند . کتاب باده عشق ، دارای مقدمه ای به قلم خانم فاطمه طباطبایی می باشد .

  47 - نقطه عطف

نقطه عطف حکایتی است از صلابت و ایستادگی در مسیر عبودیت ، و بیدارباشی است از امام خمینی(س) به یادگار ارجمندش ، مرحوم حجت الاسلام و المسلمین حاج سید احمد خمینی ، که جاودانه زیستن را به او و تمامی فرزندان معنویش آموخته است . درج این صحیفه اخلاقی و ماندگار به همراه ترجیع بندی بلند و تعداد دیگری از رباعیات عرفانی امام در کتاب " نقطه عطف " مجموعه ای دلنشین و غنی را فراهم ساخته است .

 48 - محرم راز

این کتاب شامل تعدادی از غزلیات و رباعیات عرفانی حضرت امام خمینی (س) است به ضمیمه نامه ای از آن حضرت که در تاریخ 26 ربیع الثانی 1408 هجری قمری (28 آذرماه 1366 شمسی ) به یادگار گرامیشان مرحوم حجت الاسلام و المسلمین حاج سید احمد خمینی نگاشته اند .

 49 - مقام رهبری در فقه اسلامی با استفاده از کتاب البیع امام خمینی (ره)

 این کتاب شامل 3 بخش : بخش اول لزوم بقای ولایت و رهبری ، بخش دوم شایسته ترین فرد برای رهبری ، بخش سوم ویژگیهای رهبری که از کتاب البیع حضرت امام خمینی (س) استخراج و توسط آقای بی آزار شیرازی ترجمه و توضیح داده شده است .

  50 - مسائل امر به معروف و نهی از منکر از تحریر الوسیله امام خمینی (ره) 

این کتاب از کتاب تحریر الوسیله امام خمینی (س) بخش امر به معروف و نهی از منکر استخراج و ترجمه گردیده است که شامل مسائل فقهی در مورد همین موضوع می باشد .  

51 - مسئله قضاوت از کتاب تحریر الوسیله امام خمینی (ره)

این کتاب بخشی از کتاب تحریر الوسیله امام خمینی (س) در موضوع مسئله قضاوت که توسط آقای محمد امین استخراج و ترجمه شده است ( مسائل فقهی مربوط به قضاوت ) 

52 - جهاد نفس از کتاب اربعین حدیث امام خمینی

/ 0 نظر / 4 بازدید